ลิขสิทธิ์วิดีโอ AI: ใช้เชิงพาณิชย์ได้ไหม? สิ่งที่ต้องรู้

หนึ่งในคำถามที่พบบ่อยมากเกี่ยวกับ AI Video คือ "วิดีโอที่สร้างจาก AI ใช้เชิงพาณิชย์ได้ไหม?" "ขายได้ไหม?" "ใส่ในโฆษณาได้ไหม?" วันนี้เราจะมาตอบคำถามเหล่านี้กันค่ะ

ข้อจำกัด: บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย หากมีข้อสงสัยควรปรึกษาทนายความ

ประเด็นหลักเรื่องลิขสิทธิ์ AI

1. ใครเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์?

นี่คือคำถามที่ยังไม่มีคำตอบชัดเจนทางกฎหมายในหลายประเทศ:

สถานะปัจจุบัน:

• สหรัฐฯ: ศาลตัดสินว่า AI ไม่สามารถเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ได้ ต้องมี "human authorship"
• EU: กำลังพิจารณากฎหมายใหม่
• ไทย: ยังไม่มีบรรทัดฐานชัดเจนเกี่ยวกับ AI-generated content

ในทางปฏิบัติ:

• ส่วนใหญ่ platform จะระบุใน Terms of Service ว่าผู้ใช้เป็นเจ้าของ output
• แต่ต้องดู ToS ของแต่ละ platform

2. Training Data และข้อพิพาท

หลาย AI models ถูกเทรนจากข้อมูลที่อาจมีปัญหาลิขสิทธิ์:

ประเด็นที่ถูกฟ้องร้อง:

• รูปภาพที่ถูกใช้เทรนโดยไม่ได้รับอนุญาต
• สไตล์ของศิลปินที่ถูก AI เลียนแบบ
• ข้อมูลที่มีลิขสิทธิ์ถูกนำมาใช้เทรน

ผลกระทบต่อผู้ใช้:

• บางครั้ง AI อาจสร้างภาพที่คล้ายกับงานที่มีลิขสิทธิ์
• ถ้าเผยแพร่อาจมีปัญหา

3. Terms of Service ของแต่ละ Platform

สิ่งที่ต้องตรวจสอบ:

• Output ownership - ใครเป็นเจ้าของ?
• Commercial use - ใช้เชิงพาณิชย์ได้ไหม?
• Attribution - ต้องให้เครดิตไหม?
• Restrictions - มีข้อห้ามอะไรบ้าง?

ตรวจสอบ ToS ของ AI Video ยอดนิยม

Runway

Commercial Use: ได้ (ทุก plan)

Terms สำคัญ:

• ผู้ใช้เป็นเจ้าของ output
• ใช้เชิงพาณิชย์ได้ทุก plan
• ห้ามใช้สร้าง deepfakes หรือ content ที่ผิดกฎหมาย

Pika Labs

Commercial Use: ได้ (แต่ต้องเช็ค plan)

Terms สำคัญ:

• Free plan อาจมีข้อจำกัด
• Paid plans ใช้เชิงพาณิชย์ได้
• ต้องตรวจสอบ ToS ล่าสุด

Kling AI

Commercial Use: ขึ้นกับ plan

Terms สำคัญ:

• ตรวจสอบ ToS เฉพาะ plan ที่ใช้
• อาจมีข้อจำกัดสำหรับ free tier
• Content restrictions ค่อนข้างเข้มงวด

Synthesia

Commercial Use: ได้ (ทุก paid plan)

Terms สำคัญ:

• Avatar ใช้เชิงพาณิชย์ได้
• ห้ามสร้าง content ที่ทำให้ avatar เสียหาย
• Enterprise license สำหรับงานใหญ่

HeyGen

Commercial Use: ได้ (paid plans)

Terms สำคัญ:

• Commercial license รวมใน paid plans
• Video Translation ใช้เชิงพาณิชย์ได้
• Custom Avatar มี license แยก

D-ID

Commercial Use: ได้ (ขึ้นกับ plan)

Terms สำคัญ:

• ต้องเช็ค plan ที่ใช้
• ห้ามใช้กับรูปคนโดยไม่ได้รับอนุญาต

Invideo AI / Pictory

Commercial Use: ได้ (paid plans)

Terms สำคัญ:

• Stock footage ที่รวมมาใช้เชิงพาณิชย์ได้
• ตรวจสอบ license ของ music

ข้อควรระวังทางกฎหมาย

1. ห้ามสร้าง Deepfakes

Deepfakes ที่ผิดกฎหมาย:

• ปลอมแปลงตัวบุคคลโดยไม่ได้รับอนุญาต
• สร้างข่าวปลอม
• Content ลามกอนาจารที่ใช้หน้าคนอื่น

โทษ:

• ผิดกฎหมายในหลายประเทศ
• อาจถูกฟ้องทั้งทางแพ่งและอาญา

2. ระวังเรื่อง Likeness Rights

ปัญหาที่อาจเกิด:

• ใช้หน้าคนโดยไม่ได้รับอนุญาต
• สร้าง avatar ที่หน้าตาเหมือนคนมีชื่อเสียง
• ใช้รูปคนอื่นใน AI โดยไม่ได้รับอนุญาต

วิธีป้องกัน:

• ใช้เฉพาะรูปตัวเอง หรือได้รับอนุญาตแล้ว
• ใช้ stock avatars ที่ platform ให้มา
• มี written consent ถ้าใช้รูปคนอื่น

3. ระวัง Trademark และ Brand

ปัญหาที่อาจเกิด:

• AI สร้างภาพที่มี logo brand อื่น
• สร้าง content ที่อาจทำให้ brand อื่นเสียหาย

วิธีป้องกัน:

• ตรวจสอบ output ก่อนเผยแพร่
• หลีกเลี่ยง prompt ที่มีชื่อ brand

4. Music และ Sound

ปัญหาที่พบบ่อย:

• ใช้เพลงที่มีลิขสิทธิ์
• AI voice ที่เลียนแบบนักร้องชื่อดัง

วิธีป้องกัน:

• ใช้ music ที่ platform ให้มา (มักมี license)
• ใช้ royalty-free music
• ตรวจสอบ license ของ AI voice

Best Practices สำหรับใช้งานเชิงพาณิชย์

1. อ่าน Terms of Service

• อ่านก่อนใช้งานทุกครั้ง
• เข้าใจว่าใช้อะไรได้/ไม่ได้
• เก็บ copy ของ ToS ณ วันที่ใช้งาน

2. ใช้ Paid Plans สำหรับงาน Commercial

• Free plans มักมีข้อจำกัด
• Paid plans มักรวม commercial license
• คุ้มค่ากว่าถ้าต้องใช้จริงจัง

3. ตรวจสอบ Output ก่อนเผยแพร่

• ดูว่ามี content ที่อาจมีปัญหาไหม
• เช็คว่าไม่มี logo หรือ trademark อื่น
• ตรวจสอบว่าไม่คล้าย content ที่มีลิขสิทธิ์

4. เก็บหลักฐาน

• Screenshot การสร้าง
• บันทึก prompt ที่ใช้
• เก็บ receipt/invoice
• บันทึก date และ version ของ tool

5. มี Written Consent

ถ้าใช้รูปคนอื่น:

• ขออนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษร
• ระบุว่าจะใช้ทำอะไร
• เก็บ consent form

6. พิจารณา AI Disclosure

บางกรณีอาจต้อง disclose ว่าเป็น AI-generated:

• โฆษณาบางประเภท
• Political content
• News-like content

กรณีศึกษา: ใช้ได้ไหม?

Case 1: ทำวิดีโอโฆษณาสินค้า

สถานการณ์: ใช้ Runway Gen-3 สร้างวิดีโอโฆษณาสินค้าตัวเอง

คำตอบ: ได้ ถ้า:

• ใช้ paid plan ที่มี commercial license
• ไม่มี content ที่ละเมิดลิขสิทธิ์คนอื่น
• ไม่ใช้รูป/เสียงคนอื่นโดยไม่ได้รับอนุญาต

Case 2: ขาย AI Video บน Stock Platform

สถานการณ์: สร้างวิดีโอด้วย AI แล้วขายบน stock video sites

คำตอบ: ต้องตรวจสอบ:

• ToS ของ AI tool อนุญาตให้ resell ไหม
• Stock platform รับ AI-generated content ไหม
• หลายที่เริ่มห้ามหรือต้อง disclose

Case 3: ใช้ AI Avatar ใน Course

สถานการณ์: ใช้ Synthesia สร้าง course ขาย

คำตอบ: ได้ ถ้า:

• ใช้ plan ที่รองรับ commercial use
• ไม่ได้สร้าง content ที่ทำให้ avatar เสียหาย

Case 4: ใช้รูปลูกค้าทำ AI Video

สถานการณ์: ลูกค้าส่งรูปมาให้ทำ AI video

คำตอบ: ได้ ถ้า:

• ลูกค้าอนุญาตให้ใช้รูป
• มี written consent
• ไม่ใช้รูปคนอื่นที่ไม่ได้รับอนุญาต

Case 5: สร้าง Music Video ด้วย AI

สถานการณ์: ใช้ AI สร้าง music video สำหรับเพลงของตัวเอง

คำตอบ: ได้ ถ้า:

• เพลงเป็นของตัวเอง หรือได้รับอนุญาต
• AI video ไม่ละเมิดลิขสิทธิ์อื่น

อนาคตของลิขสิทธิ์ AI

สิ่งที่กำลังเปลี่ยนแปลง

1. กฎหมายใหม่ - หลายประเทศกำลังร่างกฎหมายเกี่ยวกับ AI
2. Platform Policies - ToS จะปรับตามกฎหมายใหม่
3. Detection Tools - เครื่องมือตรวจจับ AI content
4. Disclosure Requirements - อาจต้อง label AI content

คำแนะนำ

• ติดตามข่าวสารเรื่องกฎหมาย AI
• อัปเดต ToS ของ tools ที่ใช้
• เก็บหลักฐานการสร้างไว้เสมอ
• ปรึกษาทนายความถ้าไม่แน่ใจ

สรุป

ใช้เชิงพาณิชย์ได้ไหม?

• ส่วนใหญ่ได้ ถ้าใช้ paid plans และทำตาม ToS

ข้อควรระวัง:

• อ่าน Terms of Service
• ระวัง deepfakes และ likeness rights
• ตรวจสอบ output ก่อนเผยแพร่
• เก็บหลักฐานการสร้าง

คำแนะนำ:

• ใช้ paid plans สำหรับงาน commercial
• มี consent ถ้าใช้รูปคนอื่น
• ติดตามกฎหมาย AI ที่เปลี่ยนแปลง

---

อยากเรียนรู้ AI Video แบบถูกต้องตามกฎหมาย?

ถ้าคุณอยากเรียนรู้การใช้ AI Video อย่างถูกต้อง รวมถึงเรื่องลิขสิทธิ์และการใช้งานเชิงพาณิชย์ เรามีคอร์ส AI ที่สอน AI เชียงใหม่ แบบครบวงจร พร้อมคำแนะนำเรื่องการใช้งานที่ถูกต้องค่ะ

👉 ดูรายละเอียดคอร์สสอน AI ได้ที่นี่