AI Glossary: 30 คำศัพท์ AI ที่ต้องรู้ในปี 2025
เวลาอ่านข่าวหรือบทความเกี่ยวกับ AI แล้วเจอศัพท์แปลกๆ จนงง? ไม่ต้องกังวลค่ะ วันนี้เรารวม 30 คำศัพท์ AI ที่ใช้บ่อยที่สุด อธิบายแบบเข้าใจง่ายๆ
เก็บบทความนี้ไว้เป็นคู่มือได้เลยนะคะ!
คำศัพท์พื้นฐาน (1-10)
1. AI (Artificial Intelligence)
ความหมาย: ปัญญาประดิษฐ์ คือระบบคอมพิวเตอร์ที่สามารถทำสิ่งที่ต้องใช้ความฉลาดของมนุษย์ได้
ตัวอย่าง: Siri, ChatGPT, รถขับเองได้
2. Machine Learning (ML)
ความหมาย: การเรียนรู้ของเครื่อง เป็นวิธีหนึ่งในการสร้าง AI โดยให้คอมพิวเตอร์เรียนรู้จากข้อมูลแทนการเขียนโปรแกรมทุกอย่าง
ตัวอย่าง: Netflix แนะนำหนังจากประวัติการดู
3. Deep Learning
ความหมาย: การเรียนรู้เชิงลึก เป็น Machine Learning ขั้นสูงที่เลียนแบบโครงสร้างของสมองมนุษย์
ตัวอย่าง: Face ID บน iPhone, การแปลภาษาอัตโนมัติ
4. Neural Network
ความหมาย: โครงข่ายประสาทเทียม ระบบที่เลียนแบบการทำงานของเซลล์ประสาทในสมอง
เปรียบเทียบ: เหมือนสมองจำลองที่มีโหนดเชื่อมต่อกันเป็นชั้นๆ
5. Algorithm
ความหมาย: อัลกอริทึม คือชุดคำสั่งหรือขั้นตอนที่คอมพิวเตอร์ใช้ในการแก้ปัญหา
เปรียบเทียบ: เหมือนสูตรอาหารที่บอกขั้นตอนการทำอาหาร
6. Training (การฝึก)
ความหมาย: กระบวนการสอน AI โดยการป้อนข้อมูลจำนวนมากให้มันเรียนรู้
ตัวอย่าง: ให้ AI ดูรูปแมว 1 ล้านรูป จนมันจำได้ว่าแมวหน้าตาเป็นยังไง
7. Model
ความหมาย: โมเดล คือผลลัพธ์จากการฝึก AI เปรียบเหมือน "สมอง" ของ AI ที่ถูกฝึกมาแล้ว
ตัวอย่าง: GPT-4, Claude, Gemini คือ "โมเดล" ภาษา
8. Dataset
ความหมาย: ชุดข้อมูล คือข้อมูลจำนวนมากที่ใช้ฝึก AI
ตัวอย่าง: ข้อความจากเว็บไซต์หลายล้านหน้าที่ใช้ฝึก ChatGPT
9. Parameter
ความหมาย: พารามิเตอร์ คือตัวแปรภายใน AI ที่ถูกปรับระหว่างการฝึก ยิ่งมีเยอะ AI ยิ่งซับซ้อน
ตัวอย่าง: GPT-4 มีพารามิเตอร์นับล้านล้านตัว
10. Inference
ความหมาย: การอนุมาน คือการที่ AI ใช้สิ่งที่เรียนรู้มาตอบคำถามหรือทำงาน
เปรียบเทียบ: ตอนฝึก = ตอนเรียนหนังสือ, ตอน Inference = ตอนสอบ
คำศัพท์เกี่ยวกับ AI ภาษา (11-17)
11. LLM (Large Language Model)
ความหมาย: โมเดลภาษาขนาดใหญ่ คือ AI ที่ถูกฝึกด้วยข้อความมหาศาลจนเข้าใจและสร้างภาษาได้
ตัวอย่าง: ChatGPT, Claude, Gemini ล้วนเป็น LLM
12. Prompt
ความหมาย: คำสั่งหรือข้อความที่เราพิมพ์ให้ AI เพื่อขอให้ทำอะไรบางอย่าง
ตัวอย่าง: "ช่วยเขียนอีเมลขอลางาน" คือ Prompt
13. Prompt Engineering
ความหมาย: ศิลปะการเขียน Prompt ให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดจาก AI
ความสำคัญ: Prompt ที่ดีได้ผลลัพธ์ดีกว่า Prompt ที่แย่หลายเท่า!
14. Token
ความหมาย: หน่วยย่อยที่ AI ใช้ประมวลผลข้อความ อาจเป็นคำ พยางค์ หรือตัวอักษร
ตัวอย่าง: คำว่า "สวัสดี" อาจถูกแบ่งเป็น 1-2 tokens
15. Context Window
ความหมาย: ขนาด "ความจำ" ของ AI ว่าจำบทสนทนาได้ยาวแค่ไหน วัดเป็น tokens
ตัวอย่าง: GPT-4 Turbo มี context window 128K tokens (ประมาณ 100,000 คำ)
16. Hallucination
ความหมาย: การที่ AI "หลอน" คือตอบข้อมูลที่ไม่จริง แต่ฟังดูน่าเชื่อถือ
ตัวอย่าง: AI อาจบอกว่าหนังสือเล่มหนึ่งเขียนโดยคนที่ไม่ได้เขียนจริง
17. Fine-tuning
ความหมาย: การปรับแต่ง AI ที่ฝึกมาแล้วให้เก่งเรื่องเฉพาะทางมากขึ้น
ตัวอย่าง: เอา GPT มา fine-tune ให้เก่งเรื่องกฎหมายโดยเฉพาะ
คำศัพท์เกี่ยวกับ AI รูปภาพ/วิดีโอ (18-22)
18. Generative AI
ความหมาย: AI ที่สร้างเนื้อหาใหม่ได้ ไม่ว่าจะเป็นข้อความ รูปภาพ เสียง หรือวิดีโอ
ตัวอย่าง: ChatGPT (ข้อความ), Midjourney (รูป), Suno (เพลง)
19. Text-to-Image
ความหมาย: AI ที่สร้างภาพจากคำอธิบาย พิมพ์อธิบายว่าอยากได้ภาพแบบไหน แล้ว AI สร้างให้
ตัวอย่าง: Midjourney, DALL-E, Stable Diffusion
20. Diffusion Model
ความหมาย: เทคนิคการสร้างภาพโดย AI เริ่มจากภาพที่มีแต่ noise แล้วค่อยๆ ลบ noise ออกจนได้ภาพที่ต้องการ
ตัวอย่าง: Stable Diffusion, Midjourney ใช้เทคนิคนี้
21. Image-to-Image
ความหมาย: AI ที่แปลงภาพหนึ่งเป็นอีกภาพหนึ่ง เช่น เปลี่ยนสไตล์ หรือแก้ไขบางส่วน
ตัวอย่าง: เปลี่ยนภาพถ่ายเป็นภาพวาดแนว Anime
22. Multimodal AI
ความหมาย: AI ที่เข้าใจและสร้างได้หลายรูปแบบ เช่น ทั้งข้อความ รูปภาพ และเสียง
ตัวอย่าง: GPT-4V ดูรูปและตอบคำถามเกี่ยวกับรูปได้
คำศัพท์ขั้นสูง (23-30)
23. AGI (Artificial General Intelligence)
ความหมาย: ปัญญาประดิษฐ์ทั่วไป คือ AI ที่ฉลาดเท่ามนุษย์ ทำได้ทุกอย่างที่มนุษย์ทำได้
สถานะ: ยังไม่มีจริง เป็นเป้าหมายในอนาคต
24. RAG (Retrieval-Augmented Generation)
ความหมาย: เทคนิคที่ให้ AI ค้นหาข้อมูลจากแหล่งภายนอกก่อนตอบ ทำให้ตอบได้แม่นยำขึ้น
ตัวอย่าง: AI ที่ค้นหาในฐานข้อมูลบริษัทก่อนตอบคำถาม
25. Vector Database
ความหมาย: ฐานข้อมูลที่เก็บข้อมูลในรูปแบบ "vector" ช่วยให้ AI ค้นหาข้อมูลที่เกี่ยวข้องได้เร็ว
การใช้งาน: ใช้คู่กับ RAG เพื่อให้ AI หาข้อมูลได้
26. Embedding
ความหมาย: การแปลงข้อความหรือข้อมูลให้เป็นตัวเลข (vector) ที่ AI เข้าใจได้
เปรียบเทียบ: เหมือนแปลภาษามนุษย์เป็นภาษาที่คอมพิวเตอร์เข้าใจ
27. API (Application Programming Interface)
ความหมาย: ช่องทางที่โปรแกรมใช้เชื่อมต่อกับ AI โดยส่งข้อมูลไปและรับผลลัพธ์กลับมา
ตัวอย่าง: เว็บไซต์ใช้ OpenAI API เพื่อเชื่อมต่อกับ ChatGPT
28. GPU (Graphics Processing Unit)
ความหมาย: การ์ดจอ ซึ่งใช้ในการฝึกและรัน AI เพราะมีพลังประมวลผลสูง
ตัวอย่าง: NVIDIA GPU ถูกใช้ฝึก AI ขนาดใหญ่
29. Edge AI
ความหมาย: AI ที่รันบนอุปกรณ์โดยตรง (เช่น มือถือ) ไม่ต้องส่งข้อมูลไป Cloud
ข้อดี: เร็วกว่า ปลอดภัยกว่า ไม่ต้องใช้อินเทอร์เน็ต
30. AI Agent
ความหมาย: AI ที่ทำงานได้อัตโนมัติ สามารถวางแผน ตัดสินใจ และทำหลายขั้นตอนได้เอง
ตัวอย่าง: AI ที่จองตั๋วเครื่องบินให้โดยอัตโนมัติ
สรุปคำศัพท์ตามหมวดหมู่
พื้นฐาน:
AI, Machine Learning, Deep Learning, Neural Network, Algorithm, Training, Model, Dataset, Parameter, Inference
ภาษา:
LLM, Prompt, Prompt Engineering, Token, Context Window, Hallucination, Fine-tuning
รูปภาพ/วิดีโอ:
Generative AI, Text-to-Image, Diffusion Model, Image-to-Image, Multimodal AI
ขั้นสูง:
AGI, RAG, Vector Database, Embedding, API, GPU, Edge AI, AI Agent
เคล็ดลับการจำคำศัพท์
- ใช้ในบทสนทนาจริง - ลองพูดคุยเรื่อง AI กับเพื่อนหรือเพื่อนร่วมงาน
- อ่านข่าว AI - จะเจอคำศัพท์เหล่านี้บ่อยๆ
- ทบทวนเป็นประจำ - กลับมาอ่านบทความนี้เมื่อลืม
- เชื่อมโยงกับตัวอย่าง - จำตัวอย่างจริงจะจำได้ง่ายกว่า
อยากเรียนรู้ AI อย่างลึกซึ้งไหมคะ?
ถ้าคุณอยากเข้าใจ AI มากกว่าแค่คำศัพท์ และอยากนำไปใช้งานจริงได้ เรามี คอร์ส AI ที่สอนตั้งแต่พื้นฐานจนถึงขั้นสูง
เรียนรู้ทั้งทฤษฎีและปฏิบัติ มีตัวอย่างจริง มีทีมซัพพอร์ตตลอดค่ะ!
เขียนโดย
AI Unlocked Team
บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ
วิธีติดตั้ง FFmpeg บน Windows และ Mac: คู่มือฉบับสมบูรณ์
เรียนรู้วิธีติดตั้ง FFmpeg บน Windows และ macOS พร้อมการตั้งค่า PATH อย่างละเอียด เพื่อใช้งานโปรแกรมตัดต่อวิดีโอและเสียงระดับมืออาชีพ
สรุป: เส้นทางการเรียนรู้ AI สำหรับคนไทย ฉบับสมบูรณ์
สรุปทุกสิ่งที่คนไทยต้องรู้เกี่ยวกับการเรียน AI ตั้งแต่เริ่มต้นจนถึงการหางานและพัฒนาอาชีพ รวมทุก resources และ tips ในที่เดียว
อนาคตของ AI ในอีก 5 ปี: แนวโน้มและการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้น
วิเคราะห์อนาคตของ AI ในช่วง 5 ปีข้างหน้า ทั้งด้านเทคโนโลยี การทำงาน ธุรกิจ และสังคม พร้อมวิธีเตรียมตัวรับมือ