วิธี Debug Prompt ที่ไม่ work: แก้ปัญหา AI ตอบไม่ตรงใจ

เคยเจอปัญหา AI ตอบไม่ตรงที่ต้องการไหมคะ? บอกให้ทำอะไรก็ไม่ทำตาม ตอบผิดๆ หรือตอบออกนอกเรื่อง วันนี้เราจะมาสอนวิธี "Debug Prompt" หาสาเหตุและแก้ปัญหาแบบเป็นระบบกันค่ะ

ปัญหาที่พบบ่อยและวิธีแก้

ปัญหาที่ 1: AI ไม่เข้าใจสิ่งที่ต้องการ

อาการ: AI ตอบคนละเรื่อง หรือตีความผิด

สาเหตุ: Prompt ไม่ชัดเจน มีความคลุมเครือ

วิธีแก้:

❌ ก่อน: "ช่วยเรื่องงานหน่อย"

✅ หลัง: "ช่วยเขียน email ตอบลูกค้าที่ถามเรื่องราคาสินค้า
ตอบสุภาพ ใส่รายละเอียดราคาพร้อมโปรโมชันปัจจุบัน"

Checklist:

• ระบุว่าต้องการอะไรชัดเจน
• บอก context ที่เกี่ยวข้อง
• ระบุ format ที่ต้องการ

ปัญหาที่ 2: AI ตอบยาวเกินไปหรือสั้นเกินไป

อาการ: คำตอบยาวมากเกินจำเป็น หรือสั้นจนไม่มีประโยชน์

สาเหตุ: ไม่ได้ระบุความยาวที่ต้องการ

วิธีแก้:

❌ ก่อน: "อธิบายเรื่อง AI"

✅ หลัง: "อธิบายเรื่อง AI สำหรับมือใหม่
ความยาว 200-300 คำ
แบ่งเป็น 3 หัวข้อย่อย"

Checklist:

• ระบุจำนวนคำหรือความยาวที่ต้องการ
• บอกระดับความละเอียด (overview/detailed)
• กำหนดโครงสร้าง (กี่หัวข้อ กี่ข้อ)

ปัญหาที่ 3: AI ตอบไม่ตรง Tone ที่ต้องการ

อาการ: ต้องการเป็นทางการแต่ได้ casual หรือในทางกลับกัน

สาเหตุ: ไม่ได้ระบุ tone of voice

วิธีแก้:

❌ ก่อน: "เขียน caption IG"

✅ หลัง: "เขียน caption IG สำหรับร้านกาแฟ
Tone: เป็นกันเอง สนุกสนาน ใส่ emoji ได้
กลุ่มเป้าหมาย: คนรุ่นใหม่อายุ 20-30"

Checklist:

• ระบุ tone of voice (formal/casual/friendly/professional)
• บอกกลุ่มเป้าหมาย
• ให้ตัวอย่างถ้าเป็นไปได้

ปัญหาที่ 4: AI ให้ข้อมูลผิด

อาการ: ข้อมูลไม่ถูกต้อง ตัวเลขผิด หรือ hallucinate

สาเหตุ: AI ไม่มีข้อมูล หรือ "เดา"

วิธีแก้:

❌ ก่อน: "บอกราคาหุ้น Apple วันนี้"

✅ หลัง: "อธิบายวิธีดูราคาหุ้น Apple
และปัจจัยที่มีผลต่อราคา
(หมายเหตุ: ฉันจะไป check ราคาจริงเอง)"

Checklist:

• ถามเรื่องที่ AI มีความรู้ (ไม่ใช่ real-time data)
• ขอให้ AI บอกเมื่อไม่แน่ใจ
• Verify ข้อมูลสำคัญด้วยตัวเอง

ปัญหาที่ 5: AI ทำตาม format ไม่ได้

อาการ: ขอเป็น bullet points ได้ paragraphs หรือในทางกลับกัน

สาเหตุ: Format ไม่ชัดเจน หรือขัดกันเอง

วิธีแก้:

❌ ก่อน: "สรุปบทความนี้ให้หน่อย"

✅ หลัง: "สรุปบทความนี้ในรูปแบบ:

## สรุป
[1-2 ประโยค]

## ประเด็นสำคัญ
- ประเด็นที่ 1
- ประเด็นที่ 2
- ประเด็นที่ 3

## ข้อเสนอแนะ
[1-2 ประโยค]"

Checklist:

• แสดง format ที่ต้องการเป็นตัวอย่าง
• ใช้ markdown หรือ structure ชัดเจน
• บอกว่าอะไรต้องมี อะไรไม่ต้องมี

ปัญหาที่ 6: AI หยุดกลางคัน

อาการ: คำตอบถูกตัด หรือไม่สมบูรณ์

สาเหตุ: เกิน token limit หรือ Prompt ยาวเกินไป

วิธีแก้:

วิธีที่ 1: พิมพ์ "ต่อ" หรือ "continue"

วิธีที่ 2: แบ่งงานเป็นส่วนย่อย
"ช่วยทำ Part 1 ก่อน: [งานส่วนแรก]"
แล้วค่อย "ทำ Part 2: [งานส่วนที่สอง]"

วิธีที่ 3: ขอสรุปแทน
"สรุปเฉพาะ key points 5 ข้อ"

Debugging Framework: CLEAR

ใช้ framework นี้เมื่อ Prompt ไม่ work:

C - Check ตรวจสอบ Prompt

• อ่าน Prompt ของตัวเองอีกครั้ง
• มีส่วนไหนที่คลุมเครือไหม?
• ถ้าคนอื่นอ่าน จะเข้าใจเหมือนกันไหม?

L - Look ดู Output

• AI เข้าใจผิดตรงไหน?
• ส่วนไหนที่ถูก ส่วนไหนที่ผิด?
• มี pattern อะไรบ้าง?

E - Experiment ทดลอง

• ลองเปลี่ยนคำพูด
• เพิ่มหรือลดรายละเอียด
• ลองให้ตัวอย่าง

A - Analyze วิเคราะห์

• อะไรที่เปลี่ยนแล้วดีขึ้น?
• อะไรที่เปลี่ยนแล้วแย่ลง?
• จดไว้สำหรับครั้งหน้า

R - Refine ปรับปรุง

• ปรับ Prompt ตามที่เรียนรู้
• ทดสอบอีกครั้ง
• ทำซ้ำจนได้ผลลัพธ์ที่ต้องการ

เทคนิค Debug เพิ่มเติม

1. Ask AI to Explain

ถาม AI ว่าเข้าใจอะไรจาก Prompt

"ก่อนตอบ ช่วยสรุปว่าเข้าใจคำถามของฉันว่าอย่างไร"

2. Step-by-Step

แบ่งงานใหญ่เป็นงานย่อย

"ขั้นที่ 1: ระบุปัญหาหลัก
ขั้นที่ 2: วิเคราะห์สาเหตุ
ขั้นที่ 3: เสนอวิธีแก้
ทำทีละขั้นตอน"

3. Give Examples

ให้ตัวอย่างสิ่งที่ต้องการ

"เขียนแบบนี้:
ตัวอย่าง input: [X]
ตัวอย่าง output: [Y]

ทีนี้ทำกับ: [งานจริง]"

4. Negative Examples

บอกว่าไม่ต้องการอะไร

"เขียน copy โฆษณา
- ไม่ต้องใช้คำว่า 'ที่สุด' หรือ 'อันดับ 1'
- ไม่ต้องยาวเกิน 50 คำ
- ไม่ต้องใส่ hashtag"

5. Temperature Adjustment

ถ้าคำตอบน่าเบื่อ → เพิ่ม creativity ถ้าคำตอบแปลกๆ → ลด creativity

"ตอบแบบ creative หน่อย ไม่ต้องกลัวแปลก"
หรือ
"ตอบแบบตรงไปตรงมา ไม่ต้อง creative"

Quick Reference: ปัญหา → วิธีแก้

ปัญหา	ลองทำ
ตอบคนละเรื่อง	เพิ่มรายละเอียด, ให้ context
ตอบยาว/สั้นเกิน	ระบุความยาวที่ต้องการ
Tone ไม่ถูก	ระบุ tone + กลุ่มเป้าหมาย
Format ผิด	แสดงตัวอย่าง format
ข้อมูลผิด	ขอให้บอกเมื่อไม่แน่ใจ
หยุดกลางคัน	พิมพ์ "ต่อ" หรือแบ่งงาน
ซ้ำซาก	เพิ่ม temperature/creativity
แปลกเกินไป	ลด temperature, ให้ตัวอย่าง

Prompt Debug Template

เมื่อ Prompt ไม่ work ลอง template นี้:

[บอก Context]
ฉันกำลังพยายาม [งานที่ต้องการทำ]
สำหรับ [กลุ่มเป้าหมาย/วัตถุประสงค์]

[บอก Requirements ชัดเจน]
ต้องการ:
1. [requirement 1]
2. [requirement 2]
3. [requirement 3]

[บอก Format]
รูปแบบ: [bullet points/paragraphs/table/etc.]
ความยาว: [จำนวนคำ/ข้อ]
ภาษา/Tone: [formal/casual/friendly]

[บอกข้อห้าม (ถ้ามี)]
ไม่ต้อง:
- [สิ่งที่ไม่ต้องการ]

[ให้ตัวอย่าง (ถ้าเป็นไปได้)]
ตัวอย่างที่ต้องการ:
[ตัวอย่าง]

สรุป

การ Debug Prompt เป็นทักษะที่ฝึกได้ค่ะ สิ่งสำคัญคือ:

1. ระบุปัญหาให้ชัด - AI เข้าใจผิดตรงไหน?
2. ทดลองเปลี่ยน - ลองปรับทีละส่วน
3. เรียนรู้จากผลลัพธ์ - จดไว้ว่าอะไร work อะไรไม่ work
4. ใช้ framework - CLEAR method ช่วยได้

ยิ่งฝึกมาก ยิ่งเก่งขึ้น และ Prompt จะ work ตั้งแต่ครั้งแรกบ่อยขึ้นค่ะ!

---

อยากเรียนรู้เพิ่มเติม?

ถ้าอยากเรียนรู้เทคนิค Prompt Engineering แบบเจาะลึก รวมถึงการ Debug และการปรับ Prompt ให้สมบูรณ์แบบ

คอร์สสอน AI ที่เชียงใหม่ ของเราสอนตั้งแต่พื้นฐานจนถึงขั้นสูง พร้อม workshop ให้ลงมือทำจริง

👉 ดูรายละเอียดคอร์สเพิ่มเติม

มีคำถามเพิ่มเติม ทักมาคุยกันได้เลยค่ะ!