Negative Prompting: บอก AI ในสิ่งที่ไม่ต้องการ

บางครั้งการบอก AI ว่า "ไม่ต้องการอะไร" สำคัญพอๆ กับการบอกว่า "ต้องการอะไร" เทคนิคนี้เรียกว่า Negative Prompting

Negative Prompting คืออะไร?

Negative Prompting คือการระบุสิ่งที่ไม่ต้องการในผลลัพธ์ เพื่อให้ AI หลีกเลี่ยงและสร้างผลลัพธ์ที่ตรงใจมากขึ้น

ตัวอย่างเปรียบเทียบ

ไม่ใช้ Negative Prompt:
"เขียนบทความเรื่อง AI"
→ อาจได้บทความยาว เทคนิคมาก อ่านยาก

ใช้ Negative Prompt:
"เขียนบทความเรื่อง AI
ไม่ใช้ศัพท์เทคนิค
ไม่ยาวเกิน 500 คำ
ไม่เป็นทางการเกินไป"
→ ได้บทความที่อ่านง่าย กระชับ

ทำไมต้องใช้ Negative Prompting?

1. ป้องกันผลลัพธ์ที่ไม่ต้องการ

ปัญหา: AI มักจะทำในสิ่งที่เราไม่ได้ขอ

เช่น: "สรุปบทความ"
AI อาจ: เพิ่มความคิดเห็น ยกตัวอย่างเพิ่ม ฯลฯ

แก้ด้วย: "สรุปบทความ ไม่เพิ่มความคิดเห็น
        ไม่ยกตัวอย่างใหม่ ใช้ข้อมูลจากบทความเท่านั้น"

2. ควบคุมโทนและสไตล์

"เขียนโฆษณาสินค้า
ไม่ใช้ภาษาทางการ
ไม่พูดเกินจริง
ไม่ใช้คำว่า 'ที่สุด' หรือ 'อันดับ 1'"

3. จำกัดขอบเขต

"ตอบคำถามเรื่องสุขภาพทั่วไป
ไม่วินิจฉัยโรค
ไม่แนะนำยา
ไม่ทดแทนคำปรึกษาจากแพทย์"

วิธีเขียน Negative Prompts

รูปแบบที่ 1: Do Not / ไม่

เขียน email ขอบคุณลูกค้า
- ไม่ใช้ภาษาทางการเกินไป
- ไม่ยาวเกิน 100 คำ
- ไม่พูดถึงราคาหรือส่วนลด

รูปแบบที่ 2: Avoid / หลีกเลี่ยง

เขียนบทความเกี่ยวกับ AI
หลีกเลี่ยง:
- ศัพท์เทคนิคที่ยากเกินไป
- ตัวอย่างที่ล้าสมัย
- การพูดถึงแบรนด์เฉพาะ

รูปแบบที่ 3: Without / โดยไม่มี

อธิบาย Machine Learning
โดยไม่มี:
- สมการคณิตศาสตร์
- Code examples
- ประวัติศาสตร์ยาว

รูปแบบที่ 4: Exclude / ไม่รวม

สรุปข่าวเศรษฐกิจวันนี้
ไม่รวม:
- ข่าวการเมือง
- ความคิดเห็นส่วนตัว
- การคาดการณ์อนาคต

Negative Prompting สำหรับงานต่างๆ

1. การเขียน Content

เขียนบทความเรื่อง "วิธีออมเงิน"

สิ่งที่ต้องการ:
- เหมาะสำหรับมือใหม่
- มีตัวอย่างจริง
- อ่านง่าย

สิ่งที่ไม่ต้องการ:
- ศัพท์การเงินยากๆ
- คำแนะนำการลงทุนเสี่ยง
- ตัวเลขที่ล้าสมัย
- การโปรโมทธนาคารใดธนาคารหนึ่ง

2. การสรุปข้อมูล

สรุปรายงานการประชุม

รูปแบบ: Bullet points 5-7 ข้อ

ไม่ต้อง:
- ระบุชื่อผู้พูดแต่ละคน
- ใส่รายละเอียดเวลา
- เพิ่มความคิดเห็นหรือข้อเสนอแนะ
- สรุปส่วนที่ไม่เกี่ยวกับ action items

3. การแปลภาษา

แปลข้อความนี้เป็นภาษาอังกฤษ

ข้อกำหนด:
- แปลตรงตัว ไม่แต่งเติม
- รักษาน้ำเสียงเดิม
- ไม่เปลี่ยนชื่อเฉพาะ

ไม่ต้อง:
- เพิ่มคำอธิบาย
- แก้ไขข้อผิดพลาดในต้นฉบับ
- ปรับให้เป็น formal/informal

4. Customer Support

ตอบคำถามลูกค้าเรื่องสินค้า

สิ่งที่ไม่ควรทำ:
- ให้ข้อมูลที่ไม่แน่ใจ
- สัญญาสิ่งที่ทำไม่ได้
- พูดถึงคู่แข่ง
- ให้ส่วนลดเกินที่กำหนด (10%)
- ใช้ภาษาไม่สุภาพ

5. Code Generation

เขียน function สำหรับ validate email

ข้อกำหนด:
- TypeScript
- มี type annotations

ไม่ต้อง:
- ใช้ external libraries
- เขียน tests
- เพิ่ม console.log
- ใส่ comments มากเกินไป

Negative Prompting สำหรับ Image Generation

ใน AI สร้างภาพ (Stable Diffusion, Midjourney) Negative Prompting สำคัญมาก:

ตัวอย่าง Stable Diffusion

Positive prompt:
"beautiful woman, portrait, professional photo,
studio lighting, high quality"

Negative prompt:
"ugly, deformed, blurry, low quality, watermark,
text, extra fingers, extra limbs, bad anatomy,
cropped, out of frame, duplicate"

Common Negative Prompts สำหรับภาพ

คุณภาพ:
- blurry, low quality, pixelated
- jpeg artifacts, compression
- watermark, signature, text

กายวิภาค:
- extra fingers, extra limbs
- bad anatomy, deformed
- missing hands, missing feet

องค์ประกอบ:
- cropped, out of frame
- duplicate, clone
- bad composition

สำหรับ Portrait

Negative: "cross-eyed, asymmetric face,
distorted features, double chin, blemishes,
bad teeth, weird expression"

สำหรับ Landscape

Negative: "ugly sky, blurry horizon,
unnatural colors, lens flare, vignette,
people in frame, buildings, modern objects"

เทคนิคขั้นสูง

1. Weighted Negatives

บาง AI รองรับการให้น้ำหนัก:

Stable Diffusion:
"(blurry:1.5), (watermark:2.0), ugly"

ตัวเลขสูง = หลีกเลี่ยงมากขึ้น

2. Conditional Negatives

ถ้าคำถามเกี่ยวกับการลงทุน:
- ไม่แนะนำหุ้นเฉพาะ
- ไม่รับประกันผลตอบแทน

ถ้าคำถามเกี่ยวกับสุขภาพ:
- ไม่วินิจฉัยโรค
- ไม่แนะนำยา

3. Negative Examples

เขียน tagline สินค้า

ตัวอย่างที่ไม่ต้องการ (อย่าเขียนแบบนี้):
❌ "สินค้าดีที่สุดในโลก"
❌ "คุณภาพเยี่ยมราคาถูก"
❌ "ใช้แล้วชีวิตจะดีขึ้น"

เขียน tagline ใหม่ที่หลีกเลี่ยงลักษณะเหล่านี้

Negative Prompting กับ Safety

ป้องกัน Harmful Content

System Prompt:
"คุณเป็น AI ที่ช่วยเหลือและปลอดภัย

ไม่ตอบเรื่อง:
- วิธีทำสิ่งผิดกฎหมาย
- เนื้อหาเกลียดชัง
- ข้อมูลส่วนบุคคลของคนอื่น
- เนื้อหาสำหรับผู้ใหญ่
- การใช้ความรุนแรง

ถ้าถูกถามเรื่องเหล่านี้ ให้ปฏิเสธอย่างสุภาพ"

ป้องกัน Misinformation

"ตอบคำถามเกี่ยวกับสุขภาพ

ไม่:
- ให้ข้อมูลทางการแพทย์ที่ไม่มีหลักฐาน
- แนะนำการรักษาทดแทนแพทย์
- ยืนยันข้อมูลที่ไม่แน่ใจ

ถ้าไม่แน่ใจ ให้บอกว่าควรปรึกษาแพทย์"

Common Mistakes

1. Negative มากเกินไป

❌ ไม่ดี:
"ไม่ใช้คำว่า X, ไม่ใช้คำว่า Y, ไม่พูดเรื่อง A,
ไม่พูดเรื่อง B, ไม่ยาว, ไม่สั้น, ไม่ทางการ,
ไม่เป็นกันเอง..."

✅ ดี:
เลือก negative ที่สำคัญที่สุด 3-5 ข้อ

2. Negative ขัดแย้งกัน

❌ ไม่ดี:
"เขียนให้เป็นทางการ ไม่ใช้ภาษาสุภาพ"

✅ ดี:
"เขียนให้เป็นทางการ ไม่ใช้ภาษาเป็นกันเอง"

3. ไม่ให้ทางเลือก

❌ ไม่ดี:
"ไม่ใช้ตัวเลข"
(แล้วจะอธิบายจำนวนยังไง?)

✅ ดี:
"ไม่ใช้ตัวเลข ใช้คำบอกปริมาณแทน
เช่น 'มาก' 'น้อย' 'หลายคน'"

สรุป

Negative Prompting คือการบอกสิ่งที่ไม่ต้องการ:

วิธีเขียน:

• Do Not / ไม่
• Avoid / หลีกเลี่ยง
• Without / โดยไม่มี
• Exclude / ไม่รวม

ใช้กับ:

• Text generation: ควบคุมเนื้อหา สไตล์
• Image generation: หลีกเลี่ยง artifacts
• Safety: ป้องกัน harmful content

Best Practices:

• เลือก negative ที่สำคัญ
• ไม่ขัดแย้งกัน
• ให้ทางเลือก

---

อ่านเพิ่มเติม:

• Prompt Engineering พื้นฐาน
• System Prompts
• Prompt Templates สำหรับธุรกิจ